Samenvatting - Volledig onderzoeksverslag
Burgercollectieven zijn de motor achter maatschappelijke verandering. Van energiecoöperaties tot zorginitiatieven, van voedselcollectieven tot collectieve woonprojecten: samen laten zij zien hoe gemeenschapszin een krachtige bron van verandering kan zijn. Maar terwijl zij bouwen aan de toekomst, dreigt iets belangrijks verloren te gaan: het verhaal over hoe zij zover zijn gekomen.
Bron van kennis en inspiratie
De verhalen, keuzes, uitdagingen en successen van burgercollectieven zijn relevant voor de burgercollectieven van nu en de toekomst. De ontstaansgeschiedenis van een initiatief, welke stappen zijn gezet, welke partnerschappen zijn gevormd en welke lessen er werden geleerd: samen vormen deze gegevens een onmiskenbare bron van kennis en inspiratie
Dataverzameling
In totaal vulden 31 vertegenwoordigers een vragenlijst in over de gegevensverzameling binnen hun organisatie. In deze vragenlijst gaven de respondenten per gegevenscategorie aan welke gegevens zij bewaren. Voor een beter inzicht in de praktijk van het verzamelen van gegevens binnen burgercollectieven, zijn naar aanleiding van de vragenlijst tien diepte-interviews afgenomen.
Bewustzijn
Dit onderzoek toont aan dat burgercollectieven archiveren in zekere mate integreren in hun dagelijkse werkzaamheden. Veel deelnemers zijn hier actief mee bezig, maar het bewustzijn rond archiveren is vooral gericht op praktische noodzaak voor de bedrijfsvoering. Langetermijngegevensbewaring en kennisoverdracht krijgen minder aandacht.
Uitdagingen
Bij het opbouwen van een archief ervaren respondenten diverse uitdagingen. Zo is het bewustzijn over archiveren niet altijd breed gedeeld binnen de organisatie, en is het moeilijk om leden hierin mee te nemen. Andere knelpunten zijn de vindbaarheid van bestanden, het behoud van kennis en het AVG-proof opslaan van gegevens. Tijdgebrek speelt hierbij een belangrijke onderliggende rol.
Valkuil
Een van de grootste valkuilen blijkt het gebrek aan draagvlak over de gehele organisatie in de dagelijkse praktijk van het archiveren. Het bewustzijn van het belang van archiveren zien we vooral bij burgercollectieven die de gevolgen van informatieverlies of de waarde van een goed archief al hebben ervaren, bijvoorbeeld voor impactmetingen en rapportages. In de praktijk komen organisaties niet altijd toe aan gestructureerd archiveren door een gebrek aan tijd of kennis, waardoor pas bij het verlies van informatie blijkt welke informatie handig – of zelfs essentieel – was om op terug te grijpen.
Potentiële rol voor CollectieveKracht
CollectieveKracht kan als kennisplatform ondersteuning bieden bij het aangaan van deze uitdagingen door de introductie van een toolkit. Een toolkit met de mogelijkheid tot een zelf-evaluatie en een verbeterplan kan door het bieden van praktische handvatten en informatie het bewustzijn rondom het belang van archiveren vergroten. Daarnaast kan het platfom (mee)werken aan een middel om gegevens te delen ten behoeve van het opbouwen van het geheugen van de burgercollectievenbeweging. CollectieveKracht ondersteunt op deze wijze het opbouwen van afzonderlijke archieven van burgercollectieven voor hun interne werking en kan tegelijkertijd ook gezamenlijk werken aan het opbouwen van het geheugen van de burgercollectieven beweging.
Klik op de afbeelding om de samenvatting in betere kwaliteit te downloaden.
Open het volledige onderzoeksverslag
Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt met dank aan een extra subsidie vanuit de NWO Impact Explorer voor het UNICA-project (geleid door prof. Tine De Moor).