Een groep Belgische wetenschappers, bestaande uit Luise Stoisser, Tine Buffel, Ann Petermans en An‑Sofie Smetcoren, publiceerde hierover een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift European Journal of Ageing. De onderzoekers schrijven dat de grootste verschilfactor in de ontwikkeling van wooncollectieven gericht op ouderen de mate van betrokkenheid van bewoners is.
Op de gemeenschap gericht versus door de gemeenschap geleid
Bij community-led (door de gemeenschap geleide) projecten zijn toekomstige bewoners zelf de drijvende kracht achter de ontwikkeling van de woningen en eventuele zorgnetwerken. Dit wordt door wetenschappers gedefinieerd als 'huisvesting die wordt vormgegeven en beheerd door een groep die de bewoners en/of de bredere gemeenschap vertegenwoordigt die door de huisvesting wordt bediend'. In zulke constructies bepalen bewoners vaak zelf hoe de woningen en zorg worden vormgegeven en bestuurd.
CollectieveKracht-lid uitgelicht: Ebbingehof
Ebbingehof is een zelfsturende woongemeenschap voor vijftigplussers. Het gebouw, opgeleverd in 2021, telt veertig grotere en kleinere huurappartementen en is ontworpen door de Japanse architecte Moriko Kira. Ebbingehof is een woongemeenschap. Je woont op jezelf, in vrijheid, maar ook in verbondenheid met je buren.
De Volkskrant publiceerde in 2025 een uitgebreide reportage over Ebbingehof.
Bij community-oriented (op de gemeenschap gerichte) projecten vindt een mengvorm plaats, waarbij het vormen van een gemeenschap van bewoners het doel is, maar ook andere partijen worden betrokken bij de ontwikkeling en het besturen hiervan. Ook kan het zijn dat organisaties zoals woningcorporaties zelf de initiator zijn van een dergelijk project. De input van toekomstige bewoners weegt wel mee in zulke projecten, maar zij nemen hierover niet zelfstandig beslissingen.
Veel projecten passen een mengvorm toe van deze twee uitgangspunten.
Conceptual framework: Resident involvement in community-based housing for older adults. Bron: Stoisser, L., Buffel, T., Petermans, A. et al. Community-based housing alternatives for older adults: towards a conceptual framework for resident involvement. Eur Journal of Ageing 22, 60 (2025)
Aanbevelingen
Op basis van hun conceptuele raamwerk doen de auteurs aanbevelingen voor de ontwikkeling van leeftijdbestendige woningen. Zo kunnen community-led uitgangspunten helpen om projecten te realiseren die inclusief zijn voor alle leden van een gemeenschap. Het is echter ook belangrijk om te realiseren dat niet iedereen in staat is zelf een project van de grond te krijgen. In dat geval kan een meer community-oriented aanpak van waarde zijn, of een mengvorm van beide principes. Zo is het ook mogelijk om via een community-oriented aanpak een project te realiseren, en het bestuur en beheer vervolgens aan de gemeenschap zelf over te dragen.
Lees het volledige paper