In deze studie werkten onderzoekers met 48 oudere bewoners uit Tanthof-Oost (Delft). In plaats van alleen enquêtes in te vullen, deden deelnemers mee aan interviews over hun woonervaringen, een bezoek aan bestaande collaboratieve woonprojecten, en ontwerpsessies waarin ze zelf hun ideale woonvorm konden visualiseren.
Wat vonden bewoners?
1. Huidige woonsituatie
Veel deelnemers zijn tevreden met hun huidige woning en buurt. Ze hechten aan hun sociale netwerk, kennen de omgeving goed en hebben geen directe verhuisplannen.
2. Onbekendheid met alternatieven
Nog voordat ze collaboratief wonen écht ervaren, staan veel ouderen terughoudend tegenover woonvormen die ze niet goed kennen, vooral uit zorgen om privacy en onzekerheid over hoe zo’n woonvorm werkt in de praktijk.
3. Door ervaring verandert perceptie
Tijdens de ontwerpsessies en bezoeken aan bestaande projecten namen deelnemers veel positiever waar wat collaboratief wonen kan bieden. Belangrijke elementen die men waardeerde:
-
eigen woonruimte plus gedeelde ruimtes
-
mogelijkheden voor ontmoeting en sociale steun
-
flexibiliteit in hoe je deelneemt aan gezamenlijke activiteiten
Wat betekent dit voor beleid en praktijk?
Deze studie laat zien dat traditionele vragenlijsten vaak te abstract zijn om écht te begrijpen wat mensen willen als het gaat om nieuwe woonvormen. Een participatieve, ontwerpleidende aanpak:
-
helpt bewoners om onbekende opties concreet te maken,
-
maakt wensen en zorgen inzichtelijker,
-
vergroot de kans dat mensen openstaan voor alternatieven zoals collaboratief wonen.
Voor beleidsmakers, woningcorporaties en initiatiefnemers betekent dit dat ervaringsgerichte participatie een waardevolle rol kan spelen bij het ontwikkelen van nieuwe woonmodellen. Door ouderen actief te betrekken bij het ontwerpen van hun woonvorm, ontstaan ideeën die beter aansluiten bij hun leefwereld en wensen.
Kernlessen
-
Ervaren werkt beter dan kiezen: senioren begrijpen en waarderen alternatieven beter als ze ze zelf kunnen zien, voelen en ontwerpen.
-
Sociale en fysieke omgeving tellen mee: locatie, ontmoetingsruimtes en flexibiliteit zijn minstens zo belangrijk als financiële voorwaarden.
-
Participatie is meer dan inspraak: het is een middel om nieuwe woonvormen écht te laten landen bij toekomstige bewoners.
Lees het onderzoek
Verantwoording
-
Czischke, D. (2026). Living together in old age: Identifying preferences for collaborative housing through participatory design-led research. Berliner Journal für Soziologie (vol. 35, pp. 631–649). Open online.